Culinaire hoogstandjes langs de Maas op EuroVelo 19

Elk voertuig heeft brandstof nodig om te blijven rijden – auto’s hebben benzine of accu’s nodig, fietsen hebben een goed gevoede mens nodig. Tijdens het fietsen zijn onze benen de motor en is eten onze brandstof. Op een fietstocht betekent dat veel eten. En wat is een betere manier om de lokale gastronomie te ontdekken dan je een weg te eten langs EuroVelo 19 – Maasfietsroute?

Frankrijk

Het startpunt van EuroVelo 19 kan niet Franser zijn. Of beter gezegd: kaasachtiger. Het plateau van Langres heeft zijn eigen, originele kaas die dezelfde naam draagt. Aangezien Langres-kaas een BOB-label (Beschermde Oorsprongsbenaming) heeft, kun je de echte, authentieke smaak ervan alleen proeven in kaas die wordt geproduceerd in de arrondissementen van het departement Haute-Marne, in vier dorpen in de Côte-d’Or en in de stad Neufchâteau in het departement Vosges.

Maar Langres-kaas is niet het enige authentieke stukje Franse gastronomie dat je in Neufchâteau kunt proeven. Ook de traditionele lokale specialiteit ‘Le Néocastrien’ vindt daar zijn oorsprong. Dit luchtige, knapperige gebakje, gemaakt van meringuekoekjes afgewisseld met room of pralinévulling, is af en toe te vinden in ambachtelijke bakkerijen in de stad en in de hele regio de Vogezen.

En natuurlijk zou het zonder een glas goede wijn geen gastronomische ontdekkingsreis door de Franse keuken zijn. Het land heeft vele voortreffelijke wijnregio’s, maar op het traject van de EuroVelo 19 zijn de wijnen van de Côtes de Meuse een aanrader.

Een van de vele onverwachte culinaire belevenissen langs EuroVelo 19 ligt onderaan de citadel van Verdun: een lokale oesterzwammenkwekerij. Aangezien de zwammen lokaal worden verkocht op boerenmarkten, bij groentewinkels en in restaurants in de omgeving, zijn ze gemakkelijk te vinden en te proeven. Je kunt ze ook rechtstreeks op het terrein van de citadel van Verdun kopen.

Andere smaakmakers rond de Maas, met name in het departement Meuse, zijn saffraan en truffels, die in de keuken van veel lokale restaurants worden gebruikt.

Gedroogde ham met de geur van meloen en de zoete smaak van gedroogd en gezouten vlees uit de Ardennen dateert uit de 18e eeuw en wordt tegen namaak beschermd door een beschermde geografische aanduiding (BGA). Het produceren van deze ham was altijd meer dan alleen het verwerken van vlees: het slachten van varkens was vroeger een grote gebeurtenis, en de ham was vaak het enige vlees dat gezinnen aten. Daarom ontwikkelden ze de traditionele zoutmethode om de ham te conserveren, die vandaag de dag nog steeds wordt gebruikt.

België

Als je vanuit Wallonië, België, binnenrijdt, doe het dan rustig aan op de fiets, want er zijn zoveel lokale lekkernijen die je niet wilt missen!

Om meteen bij de grens te beginnen: de Couque de Dinant, afkomstig uit Dinant, zoals de naam al doet vermoeden, is een lokale zoete specialiteit die uitsluitend wordt gemaakt van tarwemeel en honing. Dit harde koekje ontstond in de 15e eeuw en was een ideale maaltijd in geval van een overstromingscrisis: je hoefde alleen maar meel en honing te mengen en voilà: Couque de Dinant. Je herkent de Couque de Dinant aan zijn knapperige textuur en soms verrassende vormen. De textuur is echter zo hard dat je het koekje het beste in kleinere stukjes kunt breken om het te eten.

Terwijl je verder fietst langs de route naar Namen, de hoofdstad van Wallonië, kom je langs het aardbeienmuseum. In de zomer kun je bij het museum of bij een van de kleine kraampjes langs de route even bijtanken met aardbeien.

Naast het ontdekken van de lokale keuken op de markten komt de fietscultuur van de stad ook tot uiting in het caféleven. Fietscafé „Cool Riders“ is er een van, maar zeker niet de enige in Wallonië! „MUR Coffee and Cycling“ in de stad Huy is een andere optie.

Hoewel de Belgische keuken bekend staat om zijn grote verscheidenheid aan bier en kaas, heeft slechts één kaas het label „Beschermde Oorsprongsbenaming“. Herve-kaas wordt al sinds de 15e eeuw in Luik geproduceerd. Maar dat is niet de enige delicatesse hier! Luikse siroop (of Sirop de Liège, zoals de lokale bevolking het noemt) is donkere melasse gemaakt van appel- of perensap, en de zoetheid ervan past perfect bij een ander Waals icoon: de Luikse wafel.

Gastronomie over de grenzen heen: Limburg

Velen van ons associëren België met een geel drankje gemaakt van gist, gerst, hop en water: bier. De grind- en kalksteenrijke bodems van de regio, het warme en relatief droge microklimaat en de temperende invloed van de Maas en de meren zorgen echter voor ideale omstandigheden voor de teelt van het fruit dat onmisbaar is voor een andere beroemde drank.

Een van de grote verrassingen van de route is de opkomst van de Maasvallei in Limburg als een onderscheidende wijnregio, aan beide zijden van de grens. Wijnproeven is dan ook nog een gastronomisch hoogtepunt op EuroVelo 19.

Direct aan de route, in de Belgische stad Maaseik, ligt het lokale wijndomein Wijndomein Aldeneyck, waar je een breed assortiment wijnen kunt proeven – waarvan er verschillende tot de beste van België behoren – terwijl je uitkijkt over de wijngaarden.

Na de wijnproeverij raden we je aan om niet meteen weer op de fiets te stappen, maar de rest van de dag even rustig aan te doen. Ondertussen kun je een andere lokale specialiteit proeven: de Maaseikse Knapkoek.

In de 17e eeuw was Maaseik een bloeiende havenstad waar veel schepen en hongerige zeelieden langskwamen. De Maaseikse Knapkoek ontstond dan ook als een lekkernij voor die voorbijgangers. Tegenwoordig zijn er misschien niet meer zoveel zeelieden, maar deze zoete lekkernij is voor alle fietsers op EuroVelo 19 net zo’n heerlijke snack als destijds voor de zeelieden.

Maar wijn en Knapkoek zijn niet de enige culinaire hoogstandjes van de regio. Iets verder van Maaseik ligt Kinrooi, een klein stadje dat bekendstaat om zijn asperges. Bovendien verwelkomen kleine boerderijen en boerderijwinkels langs de route fietsers altijd graag met seizoensfruit en -producten.

Nederland

De regio Limburg deelt niet alleen de grens tussen Nederland en België en de rivier de Maas, maar ook de lokale gastronomie.

De wijngaarden aan beide oevers van de Maas hebben zelfs dezelfde BOB-status (Beschermde Oorsprongsbenaming) voor de Maasvallei Limburg, waardoor dit tegelijkertijd ’s werelds eerste grensoverschrijdende wijnregio is.

Naast wijn delen Belgisch en Nederlands Limburg ook de iconische Limburgse vlaai. Deze fruittaart draagt een BGA-label (Beschermde Geografische Aanduiding), wat betekent dat alleen bakkerijen in Nederland of België deze naam mogen gebruiken, en alleen als ze de vlaai volgens strikte normen bereiden die de authentieke kwaliteit waarborgen.

De Limburgse vlaai heeft niet één specifieke fruitvulling; deze is afhankelijk van het seizoensaanbod. Vroeger was de winter meestal de tijd voor een vulling van rijstpudding. Elke bakkerij aan weerszijden van de grens heeft zijn eigen recept, dat hoogstwaarschijnlijk van generatie op generatie is doorgegeven, wat een unieke smaakbeleving van elke Limburgse vlaai garandeert.

Daarnaast vind je aan beide zijden van de rivier keukens die tot ver over de grens bekend staan. Sommige zijn bekroond met een Michelinster, andere zijn trots op een vermelding in de restaurantgids Gault&Millau. De chef-koks hier werken met wat het seizoen en de Maasvallei te bieden hebben. In het voorjaar draait alles om asperges: vers van het veld, nog dezelfde dag geoogst. Als je in de zomer of herfst op bezoek komt, zie je diezelfde toewijding terug in vers fruit en groenten van lokale telers. Dit maakt fietsen op EuroVelo 19 tot een unieke smaakbeleving in verschillende periodes van het jaar.

Bovendien heeft de regio Brabant diverse fietsroutes met een culinair thema die al zorgvuldig zijn uitgestippeld. Hoewel deze culinaire ontdekkingsroutes niet direct op EuroVelo 19 liggen, zijn ze zeker een omweg waard. Sommige volgen hopvelden (brouwerijen), andere kersenboomgaarden, bijenhouderijen, melkveehouderijen of biologische groenteboerderijen, en diverse lokale restaurants en bedrijven die lokale en seizoensgebonden producten aanbieden. Ga voor meer informatie over deze unieke fietsroutes naar de website van Visit Brabant.

Voordat we de eindbestemming bereiken, maken we nog één laatste gastronomische stop. Nederland is niet alleen een land van kaas, maar ook van windmolens. Door de jaren heen zijn ze voor verschillende doeleinden gebruikt, waaronder het malen van meel. Molen’t Vliegend Hert is een gereconstrueerde oude windmolen, met een nog werkend maalsysteem. In de molenwinkel, direct naast de windmolen, kun je meel van Molen’t Vliegend Hert kopen of producten die van dit meel zijn gemaakt, om je lichaam van brandstof te voorzien voor de laatste kilometers van EuroVelo 19.

Of het nu gaat om wijn met een BOB-keurmerk uit Limburg, (bijna gevaarlijk) harde Couque de Dinant-koekjes, Limburgse vlaai of oesterzwammen van onder de citadel van Verdun: EuroVelo 19 is een gastronomische odyssee die langs de Maas onverwachte culinaire verrassingen onthult.

Artikel door Barbora Labudová